zondag 20 september 2015

Rituelen (boekenlijstboek 13)


Algemene informatie
o Rituelen – Cees Nooteboom
o 1e druk 1980
o 191 blz.
o niveau 6
o genre: ideeënroman, psychologische roman
o Het vertelperspectief is auctoriaal.
o Titelverklaring: Het boek bespreekt uitgebreid de complicaties van het bestaan. Dat de aarde ingewikkeld is en dat er veel onbeantwoorde vragen zijn wordt veel herhaald en besproken. De personages in het boek geven vorm aan dit dilemma: Kies je er voor om de onduidelijkheid zo te laten en geen vragen te stellen, of maak je je eigen “rituelen” om zelf orde in je leven te brengen? Inni Wintrop, de hoofdpersoon, wil het liefst zonder rituelen leven en alles open laten, maar het is ook een complexe man die continu over alles nadenkt en het is om die reden dat hij aangetrokken wordt door mensen die wel met strenge rituelen leven, zoals vader en zoon Taads in het verhaal.

Opbouw
Het boek is verdeeld in drie delen die niet chronologisch worden geschikt: Intermezzo 1963 (niet verder in hoofdstukken verdeeld), Arnold Taads 1953 (verdeeld in 16 korte hoofdstukken) en Philip Taads 1973 (verdeeld in 13 korte hoofdstukken)

Samenvatting (bron: collegenet)
Deel 1 (1963) is een beschrijving van het huwelijk van Inni en Zita dat stukloopt na 6 jaar. Inni wordt beschreven als een persoon zonder regelmatig beroep, hij schrijft horoscopen voor een krant, volgt de beursberichten en handelt af en toe wat in kunstvoorwerpen. Zita wordt beschreven als een vrouw die als het ware in overeenstemming leeft met oude natuurlijke wetten, compleet verschillend van Inni, die geen vaste ordening in zijn leven heeft. Inni heeft Zita een abortus laten ondergaan en heeft regelmatig iets met andere vrouwen. Zita wordt verliefd en vertrekt met een Italiaanse fotograaf. Als Inni dit ontdekt doet hij dronken een mislukte zelfmoordpoging.

Deel 2 (1953) is een beschrijving van de kennismaking en blijvende vriendschap met Arnold Taads. Inni, die een kantoorbaantje heeft, krijgt bezoek van zijn tante Thérèsa. Zij brengt hem naar Arnold Taads, die eenzaam in de bossen leeft en in de winter in de Zwitserse Alpen. Arnold Taads heeft zijn leven heel precies georganiseerd. Hij spreekt met Inni over God en over het existentialisme. Inni herinnert zich hoe hij zijn geloof verloor
toen hij een monnik tijdens de Heilige Mis zag sterven. Tijdens een familiebezoek met Arnold leert hij Petra, een dienstmeisje, kennen. Met haar heeft hij een sexuele ervaring en het is het begin van zijn levensreligie: vrouwen. Bij het diner wordt Inni ziek van de drank en van het gepraat tussen de atheïst Taads en de katholieke professor in de
 heologie Monsigneur Terruwe. Petra zoekt hem weer op en de troost daarvan houdt Inni in leven. Inni bezoekt Taads daarna nog vaak totdat die sterft in de Zwitserse Alpen, zoals Inni in een visioen had gezien.

Deel 3 (1973) beschrijft de toevallige ontmoeting en de vriendschap met Philip Taads. Voor de ontmoeting had hij met een meisje, waar hij later
meer naar bed ging, een duif begraven die door een auto was geraakt. Na de begrafenis ging hij naar 2 kunsthandelaren om tekeningen te verkopen. Bij één van die kunsthandelaren ontmoet hij Philip Taads, die vooral is geïnteresseerd in de ceremoniële theekommen en die cultuur. Na de ontmoeting bezoekt Inni Philip nog vaak in zijn witte, bijna lege appartement als een soort monnik en net als vader alleen. Ook zijn leven is als een
ritueel geordend, maar in het teken van de Zen-filosofie. Philip Taads heeft na lang sparen eindelijk zo'n theekom kunnen kopen en nodigt Inni en de kunsthandelaar uit voor een officiële theeceremonie. Een paar dagen na de ceremonie treffen ze een leeg appartement en een kapotte theekom aan. Kort daarna horen ze dat Taads zelfmoord heeft gepleegd door zich te verdrinken. Inni en de kunsthandelaar zijn de enige gasten op de crematie.

Ruimte en Tijd
De locatie van het verhaal is grotendeels Amsterdam. Daar wonen de meeste personages. Kort worden de bergen als geliefde locatie van Arnold Taads besproken en ook Doorn en Hilversum komen naar voren.

De tijd werkt met terugsprongen en vooruitblikken. Eerst wordt verteld over 1963, dan over 1953 om vervolgens 20 jaar vooruit te blikken.

Thema
o de keuze tussen chaos en ordening van het leven dat vol vraagstukken zit.
o onbeantwoorde levensvragen

Motieven
o beursindexen
o eenzaamheid en depressie: Beide Taadsen zijn zeer eenzaam en vinden het leven zinloos. Ook Inni heeft een negatieve visie tot de laatste bladzijde.
o de dood (Inni’s mislukte zelfdodingpoging, Arnold Taads dood en Philip Taads zelfdoding)
o vrouwen en seks
o duiven
o bloed en wijn die onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden. Inni heeft ooit een priester zien sterven toen hij het heilig avondmaal voor het kerkgezelschap beoefende en sinds dien kan Inni het beeld niet uit zijn gedachten krijgen.
o visioenen van Inni

Verwachting en Uitkomst
Ik koos dit boek in eerste instantie om een niveau 6 boek geprobeerd te hebben. Dit vond ik echt passen bij het lezen voor de lijst. Ik had niet verwacht dat ik het het mooiste boek zou vinden, wat namelijk het geval is.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten