Algemene informatie
o
Vonne van der Meer, Eilandgasten
o
Amsterdam/Antwerpen, 5e druk, eerste
druk 1999
o
205 blz.
o
Niveau 2
o
Genre: psychologisch verhaal
o Vertelinstantie:
ik-perspectief (werkster en stukken in het gastenboek) en hij/zij-perspectief/
(bij meer personen meervoudige) personale vertelinstantie (gasten).
o
Roman met de opbouw van een
raamvertelling/kaderopbouw (losse verhalen komen samen)
o
Het verhaal is gebaseerd op dat wat
Vonne zelf meemaakte: herhaaldelijk op vakantie gaan in een huisje op Vlieland
waarin het gastenboek de gasten verbond.
Opbouw
6 hoofdstukken, genummerd met romeinse cijfers. De
epiloog en proloog zijn aangegeven met een ster. Deze gaan over de werkster die
het huisje opknapt en het gastenboek bekijkt. Ook na hoofdstuk twee is er zo’n
stukje met een zeester, een intermezzo.
Samenvatting
Ø
proloog: De werkster doet de jaarlijkse schoonmaak en legt
een veertje op de nieuwe pagina.
Ø
I: Dana, haar man Chiel en hun zoontje Floris zijn een week
in Duinroos. Chiel is bij een congres in Duitsland vreemd gegaan met een Duitse
tolk en hij gaf haar een boek dat cadeau was van Dana van haar vader. Chiel wil
hun relatie een tweede kans geven door deze vakantie. Dana merkt dat ze toch
wel gekwetst is. Chiel doet aan ‘wiedergutmachung’, heel overdreven. Aan het
eind luistert Dana naar de zee en vind een soort innerlijke rust en besluit de
toekomst een kans te geven.
Ø
II: Martine, 40 jaar en ongetrouwd is tien dagen in Duinroos
met de 23-jarige dochter van een vriendin, Jette. Eigenlijk zou ze met vriend
Bas gaan, maar die lit haar zitten voor werk. Ze baalt. Sanne zegt niet zo
veel. Ze valt van de trap, de druppel en geeft daarna toe: ze is zwanger. Moeders
weet het niet. Martine heeft ooit Abortus gehad en adviseert dit ook aan Sanne,
maar Sanne ziet de door de trapval niet losgemaakte foetus als een teken: ze
houdt het. Sanne zegt veel: All shall be Well, dat leerde ze thuis al. Ze gaat
wandelen op het strand en beseft dat het advies niet eerlijk was: ze heeft
spijt dat ze abortus pleegde 20 jaar geleden en mist het kind. Toch vergeeft ze
zich, toen was het oké en ze sterkt Sanne.
Ø
Intermezzo: De werkster kijkt kort in het boek en leest All
shall be Well van Sanne en een verhaaltje van gezin 1. Ze vind namen belangrijk
en linkt naar Jeltes (haar man) waarin stond dat alle namen in een handpalm
zijn geschreven.
Ø
III: Leo is 70 en heeft twee dochters en een kleinzoon. Zijn
vrouw stierf 11 maanden geleden en daardoor wil hij zelfmoord plegen. Hij wil
zich verdrinken en treft maatregelen die doen lijken alsof het per ongelijk
was, zoals een restaurant reservering voor de volgende dag en boodschappen in
huis. Hij koopt een nieuwe zwembroek. Tijdens die tochten komen mooie
herineringen op. Hij mist zijn dochters en bedenkt zich. Hij schrijft hen met
het plan volgend jaar met hen terug te gaan.
Ø
IV: Simone, Nils en hun twee dochtertjes zijn voor drie
weker in Duinroos. Nils is chagrijnig door een opdracht van zijn werk die naar
een jonge collega is gegaan terwijl hij het zelf verdiende en de macho collega
niet echt. Hij is veel weg en nooit met het gezin; twee weken is de sfeer rot.
Simone wil zeggen dat ze eerder weggaan, maar net op tijd komt Nils er bij de
zee achter (als hij de werkster ontmoet en met haar praat) dat hij de baan wil
omdat hij het de collega misgunt en Simone ziet door het lezen van het
gatenboek dat ze niet de ongelukkigste is. Ze leest over jaarlijkse huurders
Herman en Betty Slaghek die vijf jaar geleden een zoon verloren en er na veel
rouw mee kunnen leven. Als Nils terug komt hoort Simone aan zijn stem dat de
bui over is. De laatste week is leuk.
Ø
V: Walter en Willemijn, Groningse studenten die al twee jaar
samen wonen zonder verdere bedoelingen, gaan kort op vakantie met Tom, een
jonge onderwijzer. Hij neemt het aanbod aan omdat hij Willemijn leuk vind. Walter
wil niks met Willemijn op die manier, maar Tom weet dit niet en als Tom om
advies vraagt is Walter toch niet eerlijk (hij wil zijn buddy niet kwijt): hij
zegt dat hij haar moet laten en aan Willemijn zegt hij dat ze vast niet echt verliefd
is. Willemijn weet het niet zo, ze wil best een gezin en hij lijkt prima. Tom
en Walter gaan op gesprek, Willemijn blijft thuis, Walter bekent hem hoe hun
relatie zit waarop Tom Willemijn vraagt te gaan lopen op het strand. Walter wil
hun toekomst een kans geven en vertrekt melancholisch.
Ø
VI: Een vrouw die weinig doet en waarvan je niks weet
schrijft veel. Ze heeft kanker en volgende week zal een zware operatie zijn. Ze
ziet haar bezoek als afscheid en herinnert veel mooie maar ook lelijke dingen
zoals haar veeleisende, zuinige moeder. Ze ontdekt een mooie herinnering van
haar: ze nam wel eens een kroket mee. Ze beseft dat moeder toch van haar
gehouden heeft. Ze knipt haar tekst uit het boek en neemt een gevonden
strandvoorwerp mee als steun voor in het ziekenhuis.
Ø
Epiloog: De werkster maakt na het vakantieseizoen het huis
winterklaar. Ze neemt gevonden dingen mee en legt ze terug bij zee, dan kan het
weer opnieuw gevonden worden: niets
gaat ooit verloren. Het gastenboek leest ze door, ze vermoed dat de
scheurpagina’s van de zieke vrouw zijn en ze stuurt het boek zoals gewoonlijk
naar Mr. Duinroos. Het veertje is weg. Die is meegenomen.
Thema
o
Een positieve levensaanvaarding. Alle verhalen komen erop
neer dat de persoon in kwestie vertrouwen heeft in de toekomst of vrede heeft
met het verleden, terwijl dit in eerste instantie (het probleem) niet zo was.
Het boek is een soort ode aan het leven. We moeten om alle narigheden heen de
zegeningen zien.
o
Tijdelijkheid en Kwetsbaarheid: het gaat veel over overleden
mensen (de zoon van Betty en Herman Slaghek en de vrouw die ernstig ziek is.
Kwetsbaarheid is te zien in het vreemdgaan van Chiel en het Egoïsme van Nils. Afgunst
heeft Martine tegenover Sanne, zij heeft geen kind meer dus Sanne moet ook maar
Abortus plegen.
o
Groter verband/ Onzichtbare samenhang: Het gaat telkens over
een hoger orgaan. De werkster gooit niks weg maar legt het terug zodat telkens
andere handen het pakken, niets gaat verloren. De zieke vrouw heeft het over de
eeuwigheid en Sanne over de bedoeling.
Ruimte en Tijd
Het
verhaal speelt zich af in Duinroos. Daar zijn opvallende dingen zoals gevonden
voorwerpen, briefjes van de werkster die de les een beetje lezen en het
belangrijke gastenboek. Ook de omgeving is belangrijk. Vooral de zee geeft bij
veel gasten de herinneringen en daarmee de doorslag tot doorzetten.
Motieven
o
Gastenboek. De werkster legt het expres op een opvallende plek.
o
Veertje: Het is eigenlijk niks maar toch pakt men het steeds.
Vonne linkt het aan God.
o
Het belang van naamgeving: De werkster noemt de handpalm met
namen (voor Vonne: God, weer een christelijk aspect). Sanne noemt haar kind
tijdelijk Veertje.
o
Gods hand: Nils kind tekent god met spijker door de hand
bijvoorbeeld.
o
leidmotief: het zinnetje van Sanne: All
shall be Well, een citaat uit een dichtwerk.
Verwachting en Uitkomst
Ik
verwachtte in eerste instantie niet dat dit boek me erg aan zou spreken. Het was
mijn eerste boek voor de lijst. Ik moest dan ook even door zetten, maar
naarmate ik verder kwam in het boek begon ik het steeds mooier te vinden. Elke
keer aan het eind van een hoofdstuk kreeg ik kippenvel. De duidelijke moraal
(per verhaal) en de terugkerende details zoals het veertje vind ik een
ontzettend slimme vondst. Mijn verwachtingen zijn dus niet uitgekomen.
Leesmotivatie
Ik
was op zoek naar een boek dat op mijn eigen niveau lag om te beginnen met
lezen. Dit boek is vrij makkelijk te lezen. Het verhaaltje op de achterflap
leek me prima, veel verder heb ik me niet verdiept. Ik wou gewoon graag
beginnen zonder hoge verwachting.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten